Όλα δείχνουν ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μπορεί ακόμη να δώσει εγγυήσεις ότι θα αποφευχθεί ένας δύσκολος ενεργειακός χειμώνας

Η ανακοίνωση της ρωσικής πλευράς ότι πρακτικά σταματούν επ’ αόριστο οι ροές φυσικού αερίου από τον αγωγό Nord Stream 1 ήρθε να επικυρώσει τη διάχυτη αίσθηση ότι η Ρωσία θα κάνει πράξη την απειλή της να διακόψει ή να περιορίσει σημαντικά τις ροές φυσικού αερίου προς την Ευρώπη, όσο η Ευρώπη επιμένει στην πολιτική των κυρώσεων σε βάρος της Ρωσίας και της ενίσχυσης της Ουκρανίας με αποστολές στρατιωτικού εξοπλισμού και όσο προτείνονται μέτρα όπως το πλαφόν στις τιμές του ρωσικού πετρελαίου. Δηλαδή, φαίνεται ότι γίνεται πράξη το ενδεχόμενο η Ευρώπη να πρέπει να περάσει το χειμώνα με τις σχετικά μικρότερες ποσότητες φυσικού αερίου διακινούνται μέσω των αγωγών που διασχίζουν την Ουκρανία και τον South Stream.

Ως ένα βαθμό θα μπορούσε κανείς να πει ότι γίνεται πράξη, αν και μάλλον πρόωρα αυτό που η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση κατ’ επανάληψη έθεσε ως στόχο, δηλαδή την πλήρη ενεργειακή απεξάρτηση της Ευρώπης από το ρωσικό φυσικό αέριο, στόχο που τέθηκε ακριβώς επειδή τα αυξημένα έσοδα της Ρωσίας από τις πωλήσεις ορυκτών καυσίμων της επιτρέπουν να χρηματοδοτεί τη συνεχιζόμενη «ειδική στρατιωτική επιχείρηση» στην Ουκρανία.

Το ενδεχόμενο της ενεργειακής φτώχειας

Η ρωσική ανακοίνωση οδήγησε σε μια σημαντική αύξηση των τιμών του φυσικού αερίου στις ευρωπαϊκές αγορές, αν και χωρίς να φτάσει στα υψηλότερα σημεία που είχε φτάσει τον περασμένο Αύγουστο.

Αυτό είναι εύλογο, καθώς κάθε αλλαγή στο ενεργειακό τοπίο μεταφράζεται σε πίεση των τιμών προς τα πάνω.

Το κυριότερο πρόβλημα είναι ότι αυτή η αύξηση των τιμών σημαίνει και σταθερή προοπτική πολύ υψηλού κόστους για τα νοικοκυριά, που οριακά μπορεί να διαμορφώσει συνθήκη ενεργειακής φτώχειας, κάτι που θα επιτείνει μια συνολική μείωση του πραγματικού εισοδήματος εξαιτίας και της εκτίναξης του πληθωρισμού.

Ο λόγος είναι διπλός: αφενός το φυσικό αέριο παραμένει βασική πλευρά της άμεσης κατανάλωσης ενέργειας στην Ευρώπη, κυρίως για θέρμανση, αλλά και για ζεστό νερό μαγείρεμα κ.λπ. Αφετέρου, επειδή ένα σημαντικό μέρος της ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη  παράγεται με χρήση φυσικού αερίου και επειδή οι τιμές…