Η κρίση που ξέσπασε στις βρετανικές αγορές ομολόγων είναι ένα από τα πρώτα σημάδια του νέου είδους κρίσεων που θα δούμε στις αναπτυγμένες οικονομίες

Μέχρι τώρα αντιμετωπίζαμε την τρέχουσα οικονομική συγκυρία με όρους που κυρίως έρχονταν από το παρελθόν, όπως για παράδειγμα ήταν προσπάθεια να δούμε την αύξηση του πληθωρισμού με βάση την εμπειρία του στασιμοπληθωρισμού της δεκαετίας του 1970.

Μικρή προσπάθεια έγινε να δούμε το τοπίο που διαμορφώνεται ως ένα νέο τοπίο, τμήμα της εποχής που παραμένει ακόμη αχαρτογράφητη, με κρίσεις που αποτυπώνουν τις αντιφάσεις που αναδύθηκαν από τις οικονομικές πολιτικές που εφαρμόστηκαν από τη δεκαετία του 1980 και μετά: τις ιδιωτικοποιήσεις, την απελευθέρωση και διεθνοποίηση των τραπεζικών συστημάτων, την εκτίναξη του παγκόσμιου χρέους, την χωρίς προηγούμενο «χρηματιστικοποίηση» της παγκόσμιας οικονομίας, και την ανάπτυξη εξαιρετικά σύνθετων χρηματοοικονομικών προϊόντων και συναλλαγών.

Τα χαρακτηριστικά αυτά συνδυάστηκαν με την παγκοσμιοποίηση της παραγωγής, τη διαμόρφωση εξαιρετικά σύνθετων και αλληλεξαρτώμενων εφοδιαστικών αλυσίδων και νέες μορφές διεθνούς καταμερισμού εργασίας.

Στη συγκυρία πρώτα της πανδημίας και στη συνέχεια του πολέμου στην Ουκρανία και των νέων διαιρέσεων του σύγχρονου κόσμου – διαιρέσεις που έχουν να κάνουν και με την οικονομία, εάν αναλογιστούμε τον οικονομικό πόλεμο των ΗΠΑ κατά της Κίνας στην υψηλή τεχνολογία – όλα αυτά τα γνωρίσματα οδήγησαν στην εμφάνιση κρισιακών τάσεων: από την έκρηξη του πληθωρισμού (που δεν μπορεί να αποδοθεί στους «μισθούς και τα συνδικάτα» ή στην «ακαμψία» της οικονομίας), έως τις νέες υφεσιακές δυναμικές.

Την ίδια ώρα ο τρόπος σκέψης όσων χαράσσουν οικονομική πολιτική εξακολουθεί να σφραγίζεται από τα χαρακτηριστικά μιας προηγούμενης εποχής: την αντίληψη ότι οι φόροι είναι εμπόδιο για την ανάπτυξη, την αντιμετώπιση του πληθωρισμού μέσω της πολιτικής επιτοκίων, τον περιορισμό της κρατικής παρέμβαση στον «τραπεζικό κεϋνσιανισμό» των προγραμμάτων «ποσοτικής χαλάρωσης».

Όλα αυτά απλώς μπορούν να προκαλέσουν προβλήματα.

Το βρετανικό πείραμα

Η νέα κυβέρνηση της Μεγάλης Βρετανίας αποφάσισε ταυτόχρονα να ξοδέψει έως 60 δισεκατομμύρια λίρες για να…